STALKER

Nese Hou Hsiao-Hsien-i, pa dyshim regjizori me i talentuar aziatik i ketyre 20-25 viteve te fundit do kish nje konkurent, ai pa dyshim do ish nje tjeter tajvanez: Tsai Ming-Liang !
Kam komentuar ne kete forum dy filma te tij :
- http://filmjournal.net/autori/2009/0…ai-ming-liang/
- http://filmjournal.net/autori/2009/0…ai-ming-liang/

Po të permblidhnim me pak fjale atë se ku qendron kripa e filmave te Tsai Ming-Liang-ut, ajo do ishte :
- burlesku depresiv
- plane te “sterzgjatura” filmike, qe ngjajne me “numra cirku”
- invencion (shpikje, novatorizem) delirant !
- “pamundesia” e secilit plan filmik per te tejkaluar planin filmik pasardhes
- shija e shqueshme per komeditë muzikore
- shija e shqueshme per permbytjet (dhe ujin, ne pergjithesi) - ka nje skene komiko-stresuese ne filmin ne fjale, ku heroi kryesor i filmit perpiqet te ndaloje nje shperthim robineti te lavamanit !! - e paparë !

E megjithate, per here te pare ne filmografine e tij (gjithesej 8 ne 25 vjet karriere), Tsai Ming-Liang … deshton ! Deshton, dhe ky eshte nje lajm i mire !

Pse eshte lajm i mire nje “deshtim” ?
Po shpjegohem.

Cdo njohes i mire i filmave te Jean-Luc Godard, eshte koshient se ne raport me ato qe regjizori realizoi ne vitet ‘60 e qe i dhane atij sukses e famë, filmat e viteve ‘80 jane “te deshtuar”, ne sensin e lënies se nje shijeje se “diçka nuk eshte e arritur plotesisht”. Gje normale, kur shikon sensin “eksperimental”, guximtar, te fimave te viteve ‘80 te JL Godard. Por qe e çuan krijimtarine e tij ne nje stad te ri, qe tejkalon stadin e viteve ‘60.

E njejta gje me filmin e fundit te Tsai Ming-Liang : Vertet qe ne fund, filmi te lé nje shije se regjizori ka deshtuar ne nderrmarjen e tij , por pikerisht, kjo legjitimon vepren e tij, i jep asaj shijen se ne art, duhet rrezikuar (”deshtuar”), per të avancuar !

Ajo qe eshte e habitshme, eshte se filmi (2 ore e 20 minuta) permban ne vetvete disa nga sekuencat filmike më te hatashme qe mund te kem pare ne kinema kete vit, edhe pse, ne totalitetin e tyre, sekuencat nuk arrijne te “krijojne” nje të tërë. Por pikerisht, ndofta filmi duhet pare me kete sy: si “copëza” plastike, qe qellimshem nuk “duan” te kompozojne nje të tërë. Fundja, vete regjizori nuk shqetesohet fare per koherencen narrative te filmit te tij !

Dhe ne fakt, historia e “Face” eshte e thjeshte : nje regjizor tajvanez vjen ne Paris per te realizuar nje film qe trasferon mitin e Salomé-së (luajtur nga top modelja Laetitia Casta) ne Muzeun e Luvrit. Mbreti Hérode luhet nga Jean-Pierre Léaud, aktor fetish i “nouvelle vague” (”Vala e re” franceze e viteve ‘60) dhe rolin e producentes se filmit e luan nje tjeter aktore e famshme e viteve ‘60, Fanny Ardant.

Ne fakt, filmi eshte nje auto-parodi, sepse “FACE” (Visage) (Fytyra) eshte film i financuar nga Muzeu i Luvrit. Dhe, pikerisht, ashtu si tabllotë (pikturat) e Karavaxhios dikur transformonin skenat biblike ne tabllo erotike te ethshme, ashtu edhe filmi i Tsai Ming Liang tejkalon permes te bukures, nivelin thjesht komercial te producentit, dmth te muzeut te Luvrit ne Paris.

Nje nga dy regjizorët me te medhenj aktualë te Taivanit, Tsai Ming-Liang (tjetri eshte Hou Hsiao Hsien), shfaq aktualisht neper kinemate e Frances filmin e tij te fundit, qe e prezantoi ne festivalin e vjetshëm te Venecias, “I DON’T WANT TO SLEEP ALONE” (Une nuk dua te flé vetëm”).

Personalisht, jam fan i pakorrigjueshëm i filmave te Tsai Ming-Liang, por filmi i tij i fundit eshte vertet i magjishëm ! Regjizor taivanez, Tsai eshte me origjine nga Malajzia, dhe kjo eshte hera e pare qe ai xhiron nje film ne Malajzi.

Ngjarjet vendosen ne Kuala Lumpur, kryeqytet Malajzisë. Hsiao Kang, nje i pa strehë, sulmohet nga disa banditë. Disa punetore emigante nga Bangladeshi e marrin dhe e shpetojne, duke e strehuar ne shtepine e tyre. Njeri nga punetorët bangladesahs tregon perkujdesje te veçante per te shëruar Hsiao kang-un.

Nje vajze e re qe punon n nje restorant, bie po ashtu ne dashuri me Hsiao Kang-in. Por ajo punon edhe si dado per djalin e semure te paralizuar te patrones se saj.

Film virtuoz dhe i nje cilësie marramendese, “I dont want to slee alone” shfaqet si refleksion mbi vetminë urbane te njeriut ne shek e XXI-të. Personalisht, gjithmone nuk kam arritur te kuptoj se si Tsai Ming Liang arrin te realizoje filma te tillë, ku pothuaj nuk flitet fare, por ku zhurmat e qytetit, apo ato te ujit te nevojtores marrin nje fuqi te habitshme dhe flasin 100 here më shume se cilido dialog midis personazheve. Plane-sekuencat e filmit jane te nje force te paparë: film po aq sa cilësor sa dhe dy kulmet e kinematografise se Tsai Ming-Liang-ut “The river” apo “Vive l’amour” realizuar nga ai ne fundin e viteve ‘80.

Tsai Ming-Liang eshte thjesht gjeni!