STALKER

Dhe nje lajm i hareshem per qeflinjte e imazheve :

“Phantoms Of Nabua“, metrazhi i shkurter prej 10 minutash, realizim i vitit 2009 i tailandezit Apichatpong Weerasethakul mund te shihet falas ketu:

http://www.animateprojects.org/films…/2009/phantoms

Nuk kam pare shume metrazhe te shkurter, por jam kete rradhe jam kategorik: ky eshte me i bukuri qe mund te kem pare deri më sot ! Rralle mund te me jete dhene te shikoj nje ngarkese te tille (une telle charge) ne çdo plan, ne çdo sekonde !

Kesaj i thone te besosh tek imazhet!!

Le cinéma n’est pas mort, il est éternel. Sa lumière brillera toujours.

C’eshte interesante eshte fakti qe, ky metrazh i shkurter, nuk eshte thjesht nje “film estetik” (”arty” film) qe tregon ne menyre te stilizuar nje ndeshje te vogel futbolli. Perkundrazi, fsheh brenda shume idé !
Nabua eshte nje zone gjeografike ne Tailande, pikerisht aty ku lumi i madh Mekong ndan Tailandën nga Laosi. Nje zone ku prej vitesh, kane ndodhur masakra te pergjakshme rraciale. Regjizori tailandez transformon rraketa-hedhëset ne nje loje futbolli midis dy komuniteteve: çdo gjuajtje e topit te futbollit ne flakë eshte e sonorizuar me zhurmen mbytese te rraketa-hedhesve. Ndaj dhe nuk behet fjale thjesht per nje “film estetik”, por per nje mesazh politik, nje mesazh paqeje per nje territor ku njerzit vriten mes vedit.

“Fantazmat e Nabua-s” jane gjithe ata te pafajshem qe vdiqen, vetem sepse deshironin te kalonin lumin e te hidheshin nga nje vend ne nje tjeter.

Nga Tailanda eshte gje shume e rralle te shikosh filma te rinj, por kur vjen rasti, ato jane te regjizorit ndofta më të talentuar sot per sot ne bote, nga brezi i ri i 30-40 vjeçararëve: nga regjizori Apichatpong Weerasethakul

Emri Apichatpong-ut eshte sport më vehte per tu shqiptuar, por “sport” më vehte eshte kenaqesia qe japin filmat e tij (dy te fundit e tij “Blisfully yours” dhe “Tropical Malady“, perla te verteta !!).

Ky i fundit film i Apitchatpong-ut, pra “Syndromes and a century” eshte goxha i ndryshem nga dy te tjerët, por prap se prap, ndjehet universi dhe bota shpirterore e regjizorit ne fjalë. Filmi eshte nje udhetim ne dy kohe (”pjesa” e parë zhvillohet ne nje spital tailandez ne vitet ‘60 dhe e dyta, po ne nje spital, por ne ditët tona), ku perzihet butesia tropikale e Tailandes me ftohtesine e dhomave e koridoreve te spitaleve. Shume skena te “pjeses” se pare rishihen te ri-luajtuar ne pjesen e dyte, me te njejtet aktore, por ne role te tjera. Narracioni eshte pothuaj inekzistues dhe forma e filmit krejt jasht-tokësore !

Filmi eshte nje portret grupi njerzish, burrash dhe grash tailandezë, qe afrohen me njeri-tjetrin, pa arritur t’ja shprehin po njeri tjetrit lindjen e ndjenjave mes tyre. Ndihen ne film trupat dhe zemrat qe rrahin, por me shume qetesi dhe krejt ne heshtje, edhe pse filmi eshte perplot dialogje. Kohenrencen këta njerez e gjejne tek dashuria, por dhe tek melhemet (ilaçet popullore), tek mjeksia e trupit por dhe e shpirtrave. Mjekët sherojne pacientët, pacientët sherojne mjekët ! Utopi tailandeze !!! Por jo folklorizëm. Thjesht jetë njerezish, dmth, kinema!

Kaq per skenarin.

Në fakt, behet fjalë per nje film te ngitur mbi “improvizim”, biles mbi improvizim “teatral”, por qe nuk jane skeçe te bashkangjitura njeri me tjetrin, por vazhdime jetësh te filmuara me nje naivitet ç’armatosës. Naivitet “femijeror” ne mizaskenë (regji), pa thirrur ne ndihmë asnje kod, asnje artificë, asnje “sajesë”. Krijohet pershtypja se filmi eshte stisur (por jo improvizuar !!) dite pas dite : a thua se ke perpara syve nje film naiv, profan, krejt te pafajshëm dhe te “pa ndergjegjshëm” per ate qe kallëzon.

Pa dyshim, gjithshka eshte e ndergjegjshme dhe e qëllimtë, por ketu eshte filmi!

“Syndromes and a century” eshte nje objekt kinematografik i nje plastike magjepsëse, qe i jep spektatorit mundesine qe te kuptoje qe kinematografia, me shume se art i te rrefyerit te nje historie ne ekranin e kinemase, eshte nga njera anë, arti i transformimit te pelhurës se ekranit ne pllakë te ndjeshme vibruese dhe nga ana tjeter, arti i transformimit te shikimit te çdo spektatori ne eksperiment optik.