STALKER

“21 Jump Street” - komedi amerikane me regji te Phil Lord & Chris Miller

Filloi e mbaroi filmi, “suck my cock” e “lick my ass” te degjojne veshet !

“21 Jump Street” eshte komedi e bazuar ne nje seri te famshme televizive te fund-viteve ‘80 e fillmi i viteve ‘90, ne qender te se ciles jane dy ish-shoke gjimnaziste te cilet vite me pas, pasi punesohen si policë, kane per mision te infiltrohen ne nje Gjimnaz ku droga rrjedh lume (njerin nga dy rolet, asokohe e luante Johnny Depp-i i famshem, por qe asokohe nuk ishte fare i famshem).

“Buddy movie” par excellence, nje pjese te mire te meritave kjo komedi do te duhej t’ja njohe padiskutueshmerisht prezences qofte si aktor por edhe pjeserisht si skenarist te Jonah Hill-it, aktorit-fetish te bandes Apatow i cili per mendimin tim eshte aktori komik me i talentuar sot per sot ne Hollywood. Ne kete kontekst, eshte interesante analogjia e “21 Jump Street” me “Bridesmaids” (komedia ime e preferuar made in USA e 2011-s) : edhe ne rastin e kesaj ‘girls movie’, peshen kryesore e mbante heroina (aktorja Kristen Wiig) qe ishte njekohesisht edhe skenariste e filmit. Po ti bija shkurt, i bie qe Jonah Hill dhe Kristen Wiig perbejne dyshen time te preferuar te komikeve aktuale amerikane !

Por duke qene se “21 Jump Street” eshte ‘buddy movie’, kesaj rradhe Jonah Hill eshte “çift” me nje tjeter aktor : me Channing Tatum me te cilin ai formon nje farë dysheje te tipit i-trashi-me-te-hollin. Por ka dhe ’shenja’ te tjera qe tregojne se kemi te bejme me nje film te mire, per shembull karakteret e tjere ne film : ajo goca qe gju heroi yne kryesor, eshte e beshme e topolake (dhe jo nga ato klishetë adoleshente-elegante amerikane tu u k’put ne bel); profesori i fiskultures eshte makiavelik ke zoti, ndersa dealeri i droges eshte… nxenes i shkelqyer ne mesime !!

Po ashtu, siç shkruaja ne fillim te komentit tim, filmi vertet eshte i bombarduar me “pee & poo” (pipi-caca), me “suck my cock” e “lick my ass” por megjithate, filmi, in fine, nuk eshte banal, debil. Biles po mendoja : edhe pse ne dukje milet puritan, amerikanet jane te afte te prodhojne komedi te tilla ku satira nuk eshte qullace, e mefshte, langaraqe, por perkundrazi, eshte e ashper, provokuese : fundja, si dhe çdo fenomen tjeter, ekzagjerimi i diçkaje e ç’vlereson diçkanë : ekzagjerimi i banalitetit pikerisht e ç’vlereson banalitetin (e meqe banalja nuk eshte vlere, ç’vleresimi i saj eshte nuk ben gje tjeter veçse forcon satiren !).

E megjithate, publiku francez (dmth europjan) i salles ku pashe filmin, edhe pse fort i ri ne moshe (rrezik une duket te isha me i moçmi !), mu duk fort i ndrojtur e puritan perpara nje komedie te tille, nderkohe qe imagjinoj publikun amerikan te shqyhet se qeshuri perpara qyfyreve te dyshes se policeve ! Dhe nuk besoj se diferenca qendron tek fakti se filmi eshte komedi amerikane, dhe europianet na paskan “nje tjeter humor”. Jo. Besoj se publiku europian, në mos qofte më puritan se ai amerikan, eshte pa frike më racional, me ’serioz’. A thua se ka vertet frike se do t’ja suck-in prej verteti cock-un !

nota : 8

trailer :

YouTube - 21 Jump Street - Official Trailer [H

YouTube - PompidouAnriSala.3gp

Hynin e dilnin njerezit, uleshin per disa minuta ne kubet perballe 5 ekraneve te videove… dhe iknin. Por edhe sikur te qendronin gjysem ore, prap nuk do ‘kuptonin’ gje nga instalacioni i Anri Sales ne Qendren Kulturore Pompidou (Beaubourg), ne Paris.
Une ndenja me shume se nje ore dhe ne fakt bera mire : ishte kushti i nevojshem per te ‘kuptuar’, per te ndjere diçka nga puna e tij. Sigurisht, kusht i pamjaftueshem per te thene se ishte nje pune interesante, por i nevojshem, pa asnje dyshim !

    Pra Anri Sala ekspozon ne Qendren Kulturore te Parisit - ne Beaubourg, deri ne fillim te gushtit. Instalacioni ne fjale eshte i organizuar mbi bazen e 4 filmave te tij, te xhiruar ne 4 qytete te botes : Sarajeve, Berlin, Meksiko dhe Bordeaux (pse nuk na lajmeroi ky Anri, te kishim pire nje kafe me te ??)

Me i njohuri nga 4 filmat eshte ai i cili eshte shfaqur vjet edhe ne kinema : filmi eksperimental “1395 days” (qe korespondon me numrin e diteve te rrethimit te Sarajeves gjate luftes ne Bosnje - filmi ve ne qender te tij nje grua qe kalon rruget e boshatisura te Sarajeves, duke iu fshehur snajpereve). Te kater filmat shfaqen papushim me ndihmen 5 ekraneve te stermedhenj, te vendosur ne forme freskoreje, ne mes te nje salle te stermadhe. Spektatori eshte i ftuar te nderroj çdo 7-8 minuta pozicion e te vendoset para secilit ekran (nganjehere, edhe dy ekrane njeheresh) per te ndjekur videot ne fjale.
Kaq sa per konceptimin e instalacionit.

Siç e thashe ne krye te heres, nese hyn, qendron 10 a 15 minuta, i ben nje te shetitur instalacionit dhe del, doemos qe do nxjerresh konkuzionin :” aman edhe ky arti modern, kot fare”. Nderkohe qe jo vetem nuk eshte ashtu, por puna e Anri Sales eshte jo vetem fort e levdueshme, por nga me te mirat qe me eshte dhene te shikoj ne lemine e filmave eksperimentale, te art-videos e biles edhe te arteve kontemporane ne pergjithesi.
Sekreti ne fakt fshihet tek fakti qe, edhe pse te copezuar ne 5 ekrane, edhe pse duhet tu gjemosh nga prapa imazheve, prap se prap, ne fund te 60 minutave magjia funksionon ! Ne pothuaj te 4 filmat, teme qendrore eshte ecja, por me se shumti si ecje muzikore, ecje ne kohe permes muzikes, ose edhe ecje ne muzike permes kohes : mermeritjet (e simfonise patetike te Cajkovskit) te violinistes sarajevase, orkestra ku ajo luan qe e pret per provat, performanca e kenges e Clash “Should I Stay or Should I Go” (e luajtur ne periferine e Bordeaux) … etj etj, arrijne te krijojne nje të tërë, nje unitet, nje “bllok”. Sigurisht, puna e zerit ne ekspozite eshte e shkelqyer, po aq sa edhe ajo me imazhin : zeri eshte zë por dhe zhurmë (cilesia teknike te le pa fryme ! nuk me kishin degjuar ndonjehere veshet nje kualitet te tille sonor !). Mua me duket se Anri Sala eshte vertet nje artist qe di te kapë imazhin dhe zerin e duhur, dhe, qe nga momenti qe spektatori pranon ‘kushtet e lojes’, rezultati eshte fort i mire !

Nje mendim imi : me duket se Sala i ka te gjitha vetite (talentin, mundesite…) per te bere nje film fiksion, qofte dhe duke vazhduar punet e tij ne hullinë e artit-video. Nuk do ishte i vetmi : Apichatpong Weerasethakul ose Steve McQueen, kineaste te ardhur nga fusha e kinematografise ekseprimentale, jane nga regjizoret e rinj aktuale me te talentuar. Sikurse iraniani Kiarostami, nje regjizor i famshem ne fushen e fiksionit, ka provuar se fundmi jo pa sukses te levroje fushen e artit-video

9.0

  Ne pamje te pare, Hong Sang-soo duket sikur po plaket, sikur po zbutet : filmat e tij, gjithe duke trajtuar tema sentimentale, jane bere më te urtë e me te thjeshte, gjithe duke dhene pershtypjen se jane po aq kompleksë si me pare : regjizori jug-korean po na ben film-dhurate pothuaj nga nje ne vit, te gjithe te njejte (ne qender pothuaj gjithmone eshte nje regjizor, çik si deshtak, çik si qesharak - te pakten ne aparence), por te gjithe te ndryshem. Krejtesisht te ndryshem !
C’fare po ben vaki atehere me Hong Sang-soo ?? I njejti apo jo mê i njejti ??
°°°°°°°°°°°°

“The day he arrives” hapet permes nje sentimentalizmi po aq te forte (mbreselenes) sa dhe burlesk (pra gati qesharak) : heroi kryesor, regjizori Seong-Ju, pasi ka realizuar 4 filma, ka vendosur te shkoje te jape mesim ne province. Me qellim qe te takoje mikun e tij me te mire, ai vendos te kthehet per pak dite ne Seul, ne kryeqytet : filmi tregon pikerisht ‘the day he arrives’.

Ne darke, heroi yne takon nje ish-te dashur; ndersa ne tre ditet e mepasme (qe perbejne edhe 80% te filmit !) i kalon mbremjet ne te njejtin bar, te quajtur ‘Roman’, ne shoqerine e te njejteve persona : te mikut te ti me te mire, nje shoqeje te ketij te fundit, si dhe pronares se lokalit, nje bukuri e vertete !

Pikerisht, ketu luan edhe muhabeti, dmth edhe ‘filmi’ : Nese Hong Sang-soo do vazhdonte ne gjurmet e filmave te tij te meparshem (dmth edhe ne gjurmet e Eric Rohmer, bababit te tij shpirteror), pikerisht kur heroi kryesor te mberrinte tek ex-i i tij, do ta shihnim sesi do kalonte naten me të. Dhe keshtu, ne spektatoret do kalonim gjysmen e filmit ne dhomen e saj. Por jo ! Tashme regjizori e ka kaluar ate ’stad’, ate ‘film‘ : Hong Sang-soo tashme ka filluar te ‘germoje’ me tej se deri ku kish mberritur me pare. Se qysh e tek, nuk mundem ta them, pasi filmat e tij, pikerisht pasi jane fort te mire, tejkalojne gjithmone skenarin permes mizaskenes, qe ne kete rast do te quhej : zgavra nate te konvertuara ne kohe, ‘zgavra’ te hapura ne trupin e mbremjeve te shtrira ne kohë.
Ah, ndofta mbetemi ne te njejten hulli, ok. Biles duhet theksuar : jemi absolutisht ne te njejten hulli. Por pikerisht, duke germuar ne te njejtin drejtim, Hong Sang-soo eshte rritur (ne fat, eshte madheruar - do i shkonte me shume). Gjithe duke mos bere te njejtin film. Edhe pse, regjizoret e mire, zakonisht ‘te njejtin’ bejne. Por dhe Hong Sang-soo, duke mos bere te njejtin film, te njejtin ben, edhe ai !
;)

nota : 9.5

YouTube - Bande annonce The Day He Arrives 

YouTube - The Day He Arrives

Çohu Kerouac nga varri, se te kane bere gropen !

Qe romanin e tij “On the Road” vete Kerouac ka dash ta beje film (me James Dean dhe Marlon Brandon) kjo dihej. Dihej gjithashtu qe, te drejtat per ta kthyer romanin ne film, Coppola i kish blere qe ne 1968-n (dhe me pas, desh qe filmin ta realizonte Jean Luc Godardi). Pyetja eshte se ç’mize e pickoi Coppola-n per te autorizuar Walter Salles-in te realizoje filmin ! C’eshte më komikja eshte fakti se vete Coppola eshte shprehur se e mori kete vendim, fiks pasi pà “The Motorcycle Diaries”, filmi me i njohur i Walter Salles e qe eshte dhe esenca e kinemase konformiste (ne sensin me te keq te fjales !). Nderkohe qe Kerouac ka qene gjithshka, vetem shkrimtar konformist nuk ka qene !

Ne fakt, po ta mendosh mire, filmi eshte nje fyerje per romanin ne fjale dhe per vete “beat generation” (Ginsberg, Kerouac, Burroughs), qofte kjo edhe ‘pa dashje’. Filmi e transformon Dean Moriarty thjesht ne nje bukurosh pa tru qe e ka mendjen vetem te beje gome, ndersa Sal Paradise (qe eshte vete Kerouac - meqe romani ka qene autobiografik) pershfaqet si tip spektatori, per te cilin “the road” nuk eshte veçse nje eksperience qe do ta ndihmoje te dale nga mediokriteti dhe qe do e frymezoje (me demek !) per te shkruar vepren e tij ! Faqja e zeze ! Nderkohe qe ne liber, pelegrinazhi i personazheve nuk eshte ai i dy pijaneceve pa tru : Dean vertet pi, por me se shumti dehet nga fjale, nga poetika (ku jane monologjet e tij poetike ???). Ne vend te kesaj magjie, ne vend te kesaj poetike, filmi lundron ne cliché e nuk eshte gje tjeter veçse ilustrim, ilustrim dhe vetem ilustrim ! Krijim ? hiç ore !
Ne fakt, regjizori, duke dashur ti mbetet (me demek !) besnik romanit, nuk ka bere gje tjeter veçse nje ngjyrosje te shpirtit te librit, duke e kthyer filmin ne diçka te lemuar, ku nuk ndihet per asnje sekonde te vetme era e djerses apo asfaltit, era e benzines apo pluhurit, atmosfera e dalldise se soditjes mengjezore, te deshperimit pa kthim.
Ne fakt ne fakt, dalim gjithmone atje ku dalim zakonisht : tek mizaskena (meqe, qofte dhe teorikisht, regjizori eshte bazuar teresisht tek romani, dhe, besoj se per kaq pakogje jemi dakort : vetë romani eshte nje kryeveper !). Biles pikerisht, ky ndofta eshte dhe difekti kryesor i filmit : skenari i tij eshte tmerresisht i parapergatitur, i paramenduar, duke mos i lene asgje te lire improvizimit. Filmi, ne thelb, eshte menduar qe ne fillim (nga regjizori, nga kush tjeter ?) si tekst, si proze, dhe jo si imazh ! (e shikoni qe, te konceptuarit si imazh i kinematografise nuk eshte kapriço, por nevoje e brendshme e vete artit kinematografik ? Prova e kundert eshte pikerisht filmi ne fjale !).

Ose, kur thote Bresoni : bukuria e nje filmi nuk duhet ti ngjaje bukurise es fotografise te nje peizazhi, por bukurise SË VETË PEIZAZHIT.
Ndersa ne rastin e filmit ne fjale, do thoshim : bukuria e filmit “On the Road” nuk duhet te ishte si bukuria e ilustrimit te romanit, por si bukuria E VETË ROMANIT

nota : 2

trailer i filmit :

YouTube - ON THE ROAD Trailer [HD]

Ka dy Anderson-ë : njeri eshte Paul Thomasi, ai i “Magnolia”-s, “Punch drunk love” apo “There will be blood”-it (filma e tij zakonisht i quaj filma-migrenë, per arsye se me japin automatikisht dhimbje koke), dhe tjetri, Wes Andersoni, regjizori i ”Life Aquatic”, “The Royal Tenenbaums”, “Rushmore”, filmat e te cilit i quaj filma-Murray, sepse jane te gjithe delirantë, absurdë dhe me humor te hollë siç eshte vete Bill Murray, qe luan pothuaj ne secilin prej tyre.

I tille eshte dhe “Moonrise Kingdom” , qe beri edhe hapjen e Festivalit te Kanes 2012. Nuk merret vesh shume kjo perzgjedhja e filmave ne ouverture te Kanës : nganjehere zgjidhet si i tille ndonje blockbuster amerikan jo shume debilizues, ndonjehere rradha i bie filmit te rradhes se Woody Allenit (nga nje në vit ai mo !), nganjehere ndonje vizatimor i Walt Disneyt… . Pra ne pergjithesi, nuk ka ndonje rregull te veçate : pergjithesisht, jane filma jashte konkurimit. Me sa duket, rastesia e solli qe kete vit ta hapte “Moonrise Kingdom” qe jo vetem ‘detyroi’ Bruce Willis-in, Bill Murray-n apo Edward Norton-in te ngjisnin shkallet e Pallatit te famshem, qe jo vetem ishte nje nder 22 filmat ne konkurim, por ishte dhe nje nga filmat me te mire amerikane te ketij viti ! Kesaj i thone surprize !

U shkriva (dhe u ngriva une !)

Jemi ne veren e viti 1965. Ne nje ishull jo larg New-England (andej nga Bostoni), nje kompani scout-ësh shkon per verim tek ishulli ne fjale. Njeri nga djemte, 12 vjeçari Sam (tip John Lennoni i epokes se ‘Imagine’) bie ne dashuri me nje vajze te ishullit dhe çajne te dy ferren (u fshihen prinderve). Por puna nuk mbaron me kaq : pasi “arrestohen” nga polici i ishullit me ndihmen e scout-eve te tjere, jane pikerisht keta te fundit qe me pas bejne nje evazion, pra çajne ferren kolektivçe !

  E gjitha kjo, ne shikim te pare, duket si biçim fantazie, ose edhe si biçim komedie. Ne fakt, “Moonrise kingdom”, ne fund, perveç shijes se fantazise apo komedise, te jep dhe ate te nje krijimi plotesisht artistik ku ka nje moral, ku ka nje ide. E qe, ne nje fare menyre, duket se eshte kjo : perpara se te ndodhe nje levizje masive, nje ngjarje kolektive, nje revolucion (mund ti veme emrin qe deshirojme, nuk ka asnje rendesi emri !) - pra, para se te ndodhe revolta kolektive, duhet te ndodhe se pari revolta individuale e cila, gjithe duke deshtuar ne planin personal, kthehet ne shembull, merr virtutet e nje shembulli qe mund te ndiqet nga te tjeret; nje revolte indiviuale qe kthehet ne narracion, ne rrefim, nje rrefim qe i ben te emocionohen e preken pikerisht ata qe ne fillim iu kundervune asaj ! Kjo ide, ky moral, jo rastesisht misherohet ne nje kontekst preciz, ne ate te Amerikes se viteve ‘60, vite “o ho ho, ku rafsha mos u vrafsha”, nderkohe qe filmi del sot, ne 2012, biles hap edhe Kampionatin Boteror te Filmit !

Pra : Suksesi i nje revolte, aksioni, ndermarrjeje, levizjeje, ngjarje kolektive NUK matet me metrin e realizimit te objektivit qe ishte fiksuar ne nisje, ne start, por me ate se SA eshte kapaciteti i saj per tu kthyer ne nje histori (narracion) qe mund te lexohet dhe rrefehet, ne nje aksion qe mund te imitohet, perseritet dhe riluhet. Sigurisht, per te deshtuar perseri, perseri e perseri, por per te deshtuar… më mirë !

nota : 9.1

trailer i filmit : //
YouTube - Moonrise Kingdom Official Trailer #1 - Wes Anderson Movie (2012) HD