STALKER

Ky eshte Cristi Puiu, 45 vjeç, lindur ne Bukuresht (Rumani), regjizor.

Ka bere gjithesej 3 filma :

1- “Marfa si banii” (“Malli dhe paraja” ne 2003), film i cili edhe pse ketu tek une nuk ka dale kurre as ne kinema as ne tv, e kam pare permes nje kasete VHS te vjeter ! Per mua eshte me i miri i regjizorit, biles gjithmone sipas meje, eshte dhe filmi me i mire i realiziar ndonjehere ne nje ish-vend Lindor, ne keto 20 vitet e ashtuquajtura “te tranziconit”. Nota 10 me yll eshte pak per ate film.

2- “Vdekja e Zotit Lazareskut” - (http://filmjournal.net/autori/2009/0…i-cristi-puiu/) ne 2005 - filmi i tij më i njohur, agoni satirike e shkelqyer qe pa frike meriton noten 9.9

3- dhe ky i treti, “Aurora” , prezantuar para dy vitesh ne Kanë ne 2010, por qe me ne fund doli (edhe pse, me pikatore !) neper ekranet e kinemase, veçse pas dy vitesh.

Por pikatoren, mua me duket se ky Cristi Puiu e “kerkon” çik vete : nese “Vdekja e Zotit Lazaresku” zgjaste 2 ore e 30 minuta (kohezgjatje jo e vogel per nje film!), ky i fundit, pra “Aurora”, zgjat fiks… 3 ore ! Keshtu qe edhe ato pak kinema indipendente qe kane mbetur e nuk jane mbyllur, me gjithe kurajon kinofilike qe mund te kene, duket se e kane patur te veshtire te pranojne te shfaqin nje film me kohezgjatje te tille.
Megjithate, lind pyetja : Cristi Puiu, mire qe pikatoren e kerkon vete, por a i del zot vertet filmit te tij 3 oresh apo kjo kohezgjatje eshte thjesht kapriço regjizoriale ? Pergjigja ime eshte nje PO e madhe, e ç’fare po-je se : regjizori jo vetem qe i del zot (e ç’fare zoti !) filmit te tij, por biles eshte edhe “vete zot, vete shkop” (do ta shpjegoj pak me poshte kete punen e shkopit, qe me sakt, eshte shkop-vetefshikullues).

* * *

“Autora” eshte film radikal sa per nga kohezgjatja dhe skenari, aq edhe per nga menyra se si pershfaqet. Ose thene troç, nuk eshte film i kollajshem (se i lehte, nuk eshte e nuk eshte). Nese “Vdekjen e Lazareskut” e ’shpetonte’ nje fare humori i zi, “Auroren” s’ka kurrgje qe ta ’shpetoje’ : filmi ne fakt, eshte historia 3 oreshe e nje vrasesi ne seri dhe e gjitha kjo, e pershfaqur pa me te voglen joshje spektakolare. E theksoj : pa nje gram joshje spektakolare (muzike jo e jo, por as edhe me e vogla tentative per te ‘xhongluar’ me lojen e aktoreve apo elemente te tjere) : qasja eshte thjesht bihevioriste (dmth qe psikologjia merret parasysh vetem dhe vetem nen prizmin e observimit eksperimetal dhe shkencor te sjelljes) dhe ne rastin konkret, te shperberjes, shkaterrimit psiqik, mendor, te nje burri tek te 40-t, mendja e te cilit punon vetem dhe vetem per te vene ne jete qellimin qe i ka vene vetes : te vrase njerezit qe ka parashikuar. Dhe nuk ka qofte dhe nje plan te vetem filmik ky burri ne fjale nuk shfaqet.

Tani dolem tek “vete zot e vete shkop”-i qe permenda me lart : ne fakt, eshte vete regjizori qe luan rolin e heroit kryesor te filmit te tij. Dhe per mendimin tim, kjo perben dhe çelesin e gjenialitetit te “Aurores” : cilido tjeter aktor, do ta kishte te pamundur te luante ate rol, ekzaktesisht siç e ka perfytyruar e menduar Cristi Puiu ! Cilido tjeter aktor, do kish arritur qellimshem ose jo-qellimshem te dilte nga “binarët” ne te cilet regjizori e ka menduar filmin e tij. Duke e marre persiper vete rolin kryesor, Puiu eviton definitivisht çfardo lloj joshjeje tjeter spektakolare, sidomos per sa i perket aktrimit. Keshtu qe Criti Puiu e mban jo vetem si regjizor, por edhe si aktor i rolit kryesor filmin mbi shpatulla. Te terin ! Por po e saktesoj : e mban jo vetem figurativisht (”sa eshte lodhur i gjori”, “edhe para kameres edhe para saj”…., ba bla bla), por e mban mbi te gjitha, moralisht. Si shkop vete-fshikullues. Ose biles edhe me sakt : mban pergjegjesine e filmit (ate qe ne angl. thuhet permes fojet ‘to assume’). I del per zot. Mendimi im eshte se ne çdo rast tjeter, roli i tij do te binte pa dyshim ne ate te regjizorit-Perendi, regjizorit qe eshte “mbi palët”, e qe nuk i del per zot krijesës se tij, pikerisht ne kesi rastesh kur krijesa eshte e çarmatosur nga çdo sigurese mbrojtese (te cilat me lart i quajta ‘joshje spektakolare’).

Eshte nje skene andej nga treçereku, qe me pelqen jashte mase :
heroi kryesor shkon te marre vajzen e tij ne kopesht. Femijet, nen drejtimin e edukatores, bejne provat e koreografise se nje valleje alla-amerikane per nje feste te tyren. Koreografia e valles eshte tmerresisht e shemtuar. Heroi yne (per te cilin kemi mesuar tashme qe eshte nje vrases ne seri) eshte po aq i shemtuar sa dhe vallja. E megjithate, skena filmike eshte … gjeniale !
çurk mua lotët…

nota ?
ndofta objektivisht, ‘duhet’ vene diçka me pak, por une, subjektivisht do ti ve noten
10 !

trailer i filmit : http://www.youtube.com/watch?v=Dj3px5kc0_Y

!

Romancierit Don DeLillo (nje nga dy-tre shkrimtareve me interesante aktuale amerikane) i kisha lexuar vetem dy romane : te fundit te tij, dmth “Point Omega”- 2010 (me ka pelqy shume !!) dhe “Cosmopolis”- ne 2003. Dua te them se, rastesia kish dashur qe te kisha lexu vepren mbi te cilen eshte bazuar Cronenbergu per te realizuar filmin e tij te fundit, film qe jo me shume se nje jave me pare u shfaq edhe ne Festivalin e Kanes.

Nese ideja per te ndertuar “Cosmopolis”-in duke marre si qender interierin e limuzines se heroit kryesor eshte interesante (80% e ngjarjeve te filmit zhvillohen pikerisht aty), ideja tjeter per te marre pothuaj kallup dialogjet e librit dhe per ti vene ato ne film, eshte… krejt e deshtuar ! Pse ? Sepse, dialogjet, nese jane tejet intriguese (interesante, transgresive, provokuese… etj etj) ne liber, ne film ato nuk shkojne, nuk funksionojne. Dhe kjo, per nje parsye te thjeshte : mizaskena nuk eshte interesante, transgresive, provokuese (siç jane dialogjet), pra ajo nuk eshte e te njejtit nivel me dialogjet e perdorura. Ajo, pra mizaskena, nuk eshte veçse nje seri e merzitshme “Shot reverse shot” (http://en.wikipedia.org/wiki/Shot_reverse_shot) ne funksion banal te dialogjeve dhe kaq ! Gjuhes ‘aventurore’ te DeLillo-s, Cronenbergu i ‘kunderve’ nje film te bute (gati-gati qullac) dhe te plakur. Ku eshte Cronenbergu i transpozimeve te romaneve qe konsideroheshin si pamundesisht te traspozueshem ne kinema, pra i “Naked Lunch”, romanit te Burroughs apo i “Crash”, romanit te J. G. Ballard ??

Me duket se problemi eshte i meposhtmi : Cronenbergu, per mizaskenen e filmit, eshte mjaftuar me pasurine dhe pushtetin e heroit kryesor dhe kaq. Ose, thene ndryshe, i ka mjaftuar te mbledhe bashke : nje kolltuk-fron, nje limuzine te madhe, nje pale gjyslyke te zeza shic, nje kostum te ‘thjeshte’ por klas dhe elegant, nje… nje… dhe kaq. I pasuri (i kamuri) krijon diskurs. Pasuria (kamja) krijon fabul, dmth metafore ! E keni vene re qe, kur shikojme njerez te kamur dhe kur kjo gje na duket reale, e vertete (si te thuash), kenaqemi shpejt ??! Ne fakt, kenaqemi me metaforen ! Kete ka bere dhe Cronenbergu, eshte kenaqur me aq. Ose me sakte : eshte fshehur pas metafores qe ka gjetur, duke harruar te na FLASË.

5.0

trailer i filmit :

ps: qeflijet e Robert Pattinsonit te “Twilight” te shkojne urgjentisht te shohin filmin. Do ngelin te kenaqura (lol)

” Tim Burton o Tim Burton,
ti je krenaria jon’ “

Keto kane qene disa nga vargjet e kenges se kenduar nga grupi nga krahina e Los Angelesit, ai grupi qe kendonte edhe ate kengen tjeter per Clint Eastwoodin. Sepse me shakà apo pà shakà, Timi ka qene dhe eshte nga te paktit regjizore hollywoodiane qe ka arritur t’ja imponoje origjinalitetin e tij Hollywoodit (ndonjehere edhe artin e tij, por nuk po shkojme aq larg hë per hë e nuk po guxojme te flasim per art).

Filmi i fundit i tij i para dy vjetesh, “Liza ne boten e çudirave”, me kish zhgenjyer jo pak : më qe dukur film i shtypur nen peshen e skenarit, marketingut, gjithshka ne të më qe dukur koherente (nderkohe qe, nese kane nje merite te padiskutueshme filmat e Tim Burtonit, eshte mungesa e konvencionales, e koherentes dhe pikerisht prezenca e transgresives !). Por me kujtohet mjaft mire se asokohe ja kisha vene te gjithe zhulin Walt Disney-t, kompanise qe kish prodhu dhe filmin 200 miljonesh : hajt mo, heren tjeter Tim Burtoni do qelloje ne shenje !

“Hera tjeter” i bie kjo e tanishmja, pra “Dark Shadows”, por dhe “Hijet e Erreta” nuk ishin me te mira se “Liza ne boten e çudirave” : magjia Burtoniane prap nuk operon (funksionon), filmi eshte jo pak siperfaqesor, jo pak konvencional, i terheq kembet zvarre pothuaj gjithe kohes (ne frengjisht, thuhet “plan plan”, pra me me plane filmike te rradhitura njeri pas tjetrit si ushtare te pjerdhur), transgresivja ka shku me sherbim, ndersa Johnny Depp thjesht ben detyrat e shtepise (por dhe ai, s’ka ç’te beje me teper ne fakt, faji nuk eshte i tij !!). Une ngela me gisht ne goje, sepse isha prefur shume kesaj rradhe, sepse kisha mendu me vete : Tim Burtoni ka fillu me e bo si shkolla e nates : nje po, nje jo, nje film i shkelqyer -“Sweeney Todd” -ne 2008, nje film i keq “Liza ne boten e çudirave” -ne 2010-n; keshtu qe tani, ne 2012-n, i binte te shihja nje film te mire tijin !
Prap nuk kish qene e thene… ; por problemi mbetet. Keshtu qe hajde te gjejme arsyet ! (ose qofte dhe ndonje arsye)

Tani : po ta marrim me shpate ne brez, i bie ta themi troç : Timit me sa duket ka filluar ti shterroje kroji. Me sa duket, ç’kish per te thene, i tha… . Por dhe kjo, eshte nje çike si e kollajshme me u thene dhe pa u argumentu !
Siç kam shkrujt dikur tek portreti i tij, heronjte e universit te tij kane qene personazhe timidë, te ndrojtur, por pasionantë : Pee-Wee, Edwardi, Batmani, Jack Skellingtoni apo Ed Woodi kane qene melankolikë dhe depresivë, te vetmuar dhe fantastikë, por me shpirt te paster dhe me zemër te nje fëmije ! Ndersa tek “Dark Shadows”, Barnabasi vertet eshte nje vampir fantastik dhe filmi vertet nuk bie ne moralizim apo ne pajtime konvencionale (ne fund te filmit, asgje nuk i pajton te vdekurit e djeshem me te gjallet e sotem, arsitrokatet e djeshem me borgjezet e sotem, dhunen seksuale me pastertine e ndjenjave), por te gjitha keto nxirren më shume si ‘konkluzione’ teorike, sesa shihen permes imazheve (ose me sakt : shyqyr zotit qe skena e parafundit fare - ajo tek keshtjella- eshte e arrirë, se perndryshe, edhe ato ‘konkluzione’ qe permenda me lart nuk do evidentoheshin !). Ose : vertet qe ne film jane pothuaj te gjithe elementet burtoniane -pra edhe pylli, edhe pema, edhe keshtjella e rrenuar, edhe heroinat evanescente, edhe obsesioni me kokat dhe duart e prera, edhe … edhe… , por nuk mjaftojne : te gjitha mbesin si ne teori, pra ne skenar : filmi per fat te keq do futej tek ata qe skenarisht (pra ne teori, pra me llafe), te qajne qoshen, por me vepra (në imazhe)… a ha, ua qan ti qoshen

5.3

trailer i filmit : http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=isjg9O7ifwM

Sebep u be nje shkrim i botuar tek “Milosao”, suplementi kulturor i “Gazetes Shqiptare” per ta pare kete film te ri shqiptar ne youtube (falas) :

YouTube - maya-film full hd

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Eh…
nga ti nisesh e nga ti bitisesh komentet per “Maya’-n, film me demek shqiptar, por qe gjithshka e ka fallco, te shtirur, kopjace, anti-kinematografike (letersi e kthyer ne pamje), gjithshka e ka te genjeshtert (qe nga titulli me “emer te jashtem” - hajde hajde ç’po na shohin syte, na paska dhe shqiptare qe u quakan Maya !) - e duke mbaruar me emrin po aq fallco te Gromasit, qytezes ku me demek na zhvillohen ngjarjet !

Meqe e perjetova torturen per ta çuar filmin deri ne fund (e pashe te gjithin, po po te gjithin !! - une jam shume shok me mazohizmin), nuk po i futem nje torture te dyte per te komentuar tmerrin qe me pane syte.

Megjithate megjithate, nuk mund te rri pa permendur diçka : skenarin e ketij filmi mësoj se na e paska bere Luljeta Lleshanaku e cila me sa di, eshte poete e njohur, e mire (keshtu thuhet), e talentuar. Dhe pikerisht, meqe eshte Lleshanaku qe e ka shkruar skenarin, une kam nje pyetje per të :
Andej nga minuta e 55 e filmit, eshte nje skene ku shihet Samiu, i huaj por me baba shqiptar, djale tek te 30-at i kthyer ne Shqiperi pikerisht per te realizuar nje amanet te te atit (ta varrose atë ne vendlindje) por qe bie ne dashuri me Mayan, me gruan e re te kusheririt te tij (goxha grua me dy femije) e pa ndonje konflikt sentimental me te shoqin. Skena ne fjale tregon Samiun (Genti Kame), i cili pasi pallohet fshehurazi me Mayan (eshte e vetmja skene permes se ciles mesojme se keta dy njerez duhen), i kerkon kesaj te fundit ta ndaje burrin e saj, qe keshtu te mund te lidhet me të. Dhe Maya qe i pergjigjet : “E di si flet ti ? Si ne Perendim !”

Skena ne fjale eshte e filmuar ne menyre te tille qe te krijon pershtypjen se aty koncentrohet edhe vete mesazhi i filmit : Provinca shqiptare eshte nje vend ku mentalitetet pengojne njerezit te jetojne te lire jeten e tyre “si ne Perendim”. Dhe, ato fjale qe jane vendosur ne gojen e Mayas (”Shqiperia nuk eshte Perendim !”), jane sigurisht edhe te vete regjizorit (ose me sakt, te skenaristet, dmth te Lleshanakut). Perndryshe, pse deri edhe titulli i filmit te mbante emrin e saj, pra “Maya” ?!

Tani te vijme tek pyetja ime, e cila eshte : o zonj(usha) Lleshanaku, mos valle filmi i pare dhe i fundit qe ti ke pare ne jete (dhe nga i cili u frymezoke per te shkruar te tille skenare !), eshte seria amerikane “Dallas” ?? Apo dhe “Dinastia” ?? Se perndryshe, si ta shpjegoj une faktin qe, kur nje burre bika ne dashuri me gruan e kusheririt (kjo biles nuk duket fort e dashuruar pas tij, po hajt mo, po e mbyllim nje sy !), ne vendet perendimore nje gje e tille qenka modernitet, ndersa ne Shqiperi u etiketoka si provincialitet ??? Keshtu qe, ku mos shkruaje nje karafil-gazetar margaritare te tille si ky : “Filmi tregon historinë e një shqiptari, biri i një të përndjekuri që kthehet dhe dashurohet me gruan e kushëririt të tij Maja, dhe përkundër thashethemeve, regjisori e lë gjallë në fund personazhin duke dashur të simbolizojë shpresën e një shoqërie“.

Te hengsha zemren oj Qendra Kinematografike Shqiptare (financuesja e filmit !) qe harxhon paret e taksapaguesve shqiptare me ‘margaritare’ te tille ! Aferim te qofte ! Lart e me lart !

nota : 2

Perveç “Hulk”-ut nr.1 (se ka dy Hulqe) qe e ka pas realizu ne 2003-shin Ang Lee (nje regjizor qe e dua fort !), nuk me ish dhene te shikoja ndonjehere filma me super-heronj.
Kisha degjuar qe tek ky i fundit, pra tek “The Avengers”, jane pothuaj te gjithe : edhe Thor, edhe Captain America, edhe Hulk, edhe Iron Man (edhe pse mungojne Spider-Mani dhe X-Mani, te cilet paska qene e pamundur te futeshin ne film, sepse jane shitur tek SONY ose FOX-i duke mos qene më prone e Marvel Studios).

Keshtu qe une fillova te shikoj filmin pa patur piken e haberit se cilat ishin vetite e filan apo fistek super-heroi, nga vinin, ç’a kishin bere… etj etj. Por edhe filmi, duke qene se merr si te mireqene qe publiku i njeh tashme personazhet ne fjale, nuk perpiqet fare (po fare amà !) te na shpjegoje historine e tyre.
Dhe pikerisht, ketu duhet te qendroje merita dhe magjia e filmit : nuk merret me narracion, me intrigë dramaturgjiko-letrareske (skenari mund te permbidhet ne dy rreshta gje !). Une biles, duke qene se nuk kuptoja kurgje nga ana skenaristike, fillova te mos lexoj më titrat, te shihja vetem imazhet dhe… kuptova gjithshka : filmi fliste vetë permes gjuhes se imazheve dhe kjo nuk eshte pak per nje film hollywoodian ! (te cilet, rendon flasim vetem permes gjuhes se dramaturgjise ose video-clipizmit). Ose, nese do ta thonim ne nje gjuhe më kinematografike : filmi, duke qene se nuk ka pothuaj fare skenar, ka pothuaj vetem… mizaskenë ! Dhe shume te mire biles !!  Sikurse nje tjeter gje e mire eshte fakti qe filmi nuk e merr veten shume seriozisht, dhe percjell nganjehere nje humor shume te veçante, biles nganjehere edhe karagjozllek, por karagjozllik assumed !

Nga ana e permbajtjes (te themi keshtu), po ashtu mund te thuhen disa gjera, sepse  filmi çoç edhe i thote disa te tilla : eshte mese evidente qe filmi trajton temen e tejkalimit te vetevetes, te raporteve individ-grup, por dhe ate te Amerikes post 11-shtatoriane. Marrim ‘konfirmimin’ se, perfundimisht, USA u hakmorr : misili godet shtepine e armikut (shtepine e Bin Ladenit pra mo) duke e asgjesuar ate.

Ok ok, skena finale (sulmi final) eshte ca si shume hollywoodian (30 minutat e fundit per mua jane edhe më skematiket, më klishesket), por pritni dhe ju, se “The Avenger” fundja blockbuster eshte : do ti nxjerre dhe ai parate e tij !

nota : 7.9

trailer i filmit :

Mu dha te shihja keto dy javet e fundit disa filma qe kane te perbashketen e tyre pjesemarrjen ne festivale te ndryshme te filmit (si ai i Torontos, Venecias, Tokios, Selanikut… etj). Edhe pse kane reputacionin te jene ‘filma festivalesh’, prap se prap nuk mund ti futesh te gjithe ne thesin e “Internacionales se Filmit Indipendent”.

Po i marr nje e nga nje :

“Toka e dhunuar” - film franko-ukrahino-polako… nga Michale Boganim

Regjizorja e ketij filmi eshte lindur e rritur ne Izrael (por me prinder me origjine ukrahinase), studimet e mesme i ka bere ne Paris, ndersa ato per kinematografi ne Londer, ne “National Film and Television School”. Ndersa filmi i saj “Toka e dhunuar” i vendos ngjarjet ne Ukrahine, ne zonen e Cernobilit.
        Multikulturaliteti i regjizores sigurisht qe nuk ka se si te perbeje ndonje problem; nuk eshte problem as fakti qe filmi ka marre pjese ne plot 11 festivale nderkombetare filmi, as fakti qe filmi i merr ngjarjet ne Cernobil (ky eshte filmi i pare ne bote me teme nga ajo katastrofe !) : perkundrazi ! Problemi, me duket mua, vjen qe nga momenti kur regjizorja e perdor kete gje per te realizuar nje film qe, ne fund te fundit, me teper i ngjan nje produkti te ambalazhuar franko-ukrahino-…ku-di-une, produkt i destinuar per festivale nderkombetare, sesa nje filmi autentik ukrahinas. Stisjet ‘multikulturaliste’ te bien ne sy qe ne fillim te tij : edhe pse personazhet flasin rusisht, zeri ‘off’ i personazhit kryesor eshte… ne frengjsht ! (pak me vone mesojme se zanati i saj eshte perkthyese franco-ruse : ah ç’rastesi !). Por dhe kete po ja benim hallall, nese gjithe filmi nuk do linte kete shije te nje produkti te paketuar, te gatshem per festivale internacionale filmash (gjithe duke perseritur se, pjesemarrja ne to, nuk ka asnje te keqe per nje film).

Po mendoja diçka : 5-6 minuta pasi filloi filmi, doja te ika nga kinemaja : qe ne ato minuta te para, e ndjeva tashmë fallcitetin e imazheve qe benin sfilatë para syve te mi. Pastaj, duke qene se isha i ‘bllokuar’ ne sediljen e nje salle te vogel mbushur plot (zakonisht, ‘produkte’ te tilla jane planifikuar qe te korrin shume sukses neper kinemate ‘art & essai’ - dhe pikerisht, e keqja atyqendron, tek planifilmi), nuk leviza nga vendi dhe qendrova deri ne fund. Dhe perfundimisht, mund te them se tek-tuk, filmi çoç ka edhe disa momente disa-minuteshe me interes. Por mbi te gjitha po mendoja se sa te drejte ka Godard tek thote se, “à force d’images télévisuelles, d’images filmiques trop prévisibles, finalement ça marche” (syri yne eshte bombarduar aq shume me imazhe televizuale, me imazhe te parashikueshme, sa qe fillon e mesohet edhe kur behet fjale per nje film qe nuk na pelqen).

Po sikur mos shoh me filma, behet gje ?

4.5

trailer i filmit :

____________________________________________
_____________________________________________

“Avé” - film bullgar me regji te Konstantin Bojanov

Film tmerresisht i thjeshte, ku fabula permblidhet me dy rreshta gjë : Avé, 17 vjeçare bullgare, ka çare ferren nga shtepia dhe, rruges duke bere auto-stop, takon Kamen, djalosh i ri qe gjithashtu ben auto-stop. Dhe te dy pastaj bejne stop me njeri-tjetrin !

Per nga ana formale filmi eshte i mire, biles fort kursimtar ne plane dhe ne muzike (qe pothuaj nuk ka fare !). Por keto zgjedhje te regjizorit, ndjehen si nevoje e brendshme e filmit, dhe jo si zbatim i direktivave te IFA-se, “Internacionales se Filmit Autor”

Por edhe per nga permbajtja, mua mu duk se filmi as nuk i sforcon gjerat qe deshiron te na transmetoje e komunikoje (Avé genjen e gjenjen gjate gjithe kohes por sa me shume qe genjen, aq me pasionante behet !) por as nuk ben sikur i snobon. Por dhe film asnjanes “as… as…” nuk eshte, sepse angazhohet goxhà ne ato qe i ndodhin Avé-s dhe Kamen-it.

Megjithate, kinematografia se ç’ka diçka “je ne sais quoi” (do thoshte Monda) qe e ben nje film te magjishem, te veçante, misterioz ( jo per nga fabula, jemi dakort). Kjo sikur i mungon filmit, por qe gjithsesi, eshte nje pune fort e paqme dhe e levdueshme. fort biles !

ah, me erdhi diçka ne mend : “diçkaja” qe i mungon filmit eshte per shembull ajo qe nje filmi si “Le Départ” i Skolimowskit (e qe trajton diçka te perafert me “Avé”n) nuk i mungon

7.7

Trailer :

___________________________________________
___________________________________________

Hashoter (Polici) - film izraelit me regji te Nadav Lapid

Më shkruante nje mik qe e kish pare filmin :

Postuar më parë nga peoples

Le Policier i Nadav Lapid.

Kinemaja israelite jep shembuj te mire se si duhet bere art me nje realitet qe gazetat, televizionet kane frike apo nuk dine ta japin. Kineasti, i mbrojtur nga ligji i te krijuarit ne liri, arrin te precjelli nje mesazh te forte: shoqeria ne Israel po fundoset dhe varferia po sundon, prandaj duhet vepruar shpejt… gje qe kater te rinj, rebel, utopiste, revolucionare ne shpirt por te papergatitur si nga ana teorike dhe ajo praktike, kerkojne te bejne duke mberthyer dy gjymtyre shteti qe peshojne ne miliarda dollare: te pasurit qe jane gjithmone problemi i te varferve…

Filmi ka nje qellim politik, por skenat jane te bukura, te fryra me melankoli dhe drite.
nota maksimale

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Mendimi im :
Edhe pse kam pare te njejtin film me peoples, prap mund te them se nuk kemi pare te njejtin film, pasi nese do perdorja te njejtat fjale me te tijat, do shprehesha keshtu :
Gazetat dhe televizionet e Izraelit, në mos më mire, e shprehin po aq keq sa dhe filmi ne fjale realitetin ekonomik, social e politik te atij vendi. Sepse : nese mediat bien pré e komercializimit te problemeve ne fjale, filmi bie pré e ekstremit tjeter, pra bie pré i pozës, manierizmit, tangerllekut, formalizmit. Qe do te thote se filmi qe eshte gjithshka, vetem art nuk eshte : Nadav Lapid (regjizori) i pershfaq (i filmon) policet si te ishin aktorë porno (karakterizim vulgar e klishesk i personazheve te tyre permesh trupash te erotizuar vizualisht dhe zhurma rrahje krahesh- sonorisht), ndersa te rinjte e revoltuar, i pershfaq si klloune cirku. Vete (regjizori), na del se eshte mbi ta : dmth zot (démiurge).

Filmi vertet mund te kete nje qellim politik ne fillese, por kjo nuk justifikon faktin qe skenat jane te shemtuara e formaliste

2.0

trailer :

  Ne nje fare menyre, ky film eshte “gjysma” e nje diptiku, ku gjysma tjeter do te qe “The Ditch” (hendeku), nga po i njejti regjizor, dmth nga kinezi Wang Bing.

Per kete te fundit, tek filmi i sipermendur, kam shkruar :

“Nese pranojme se tre filmat dokumentarë artistikë me te rendesishem te shek. te 20 per nga pesha, volumi apo fuqia artistike kane qene “Milestones“, “Shoah” dhe “Le fond de l’aire est rouge” (Horizonti eshte i kuq), me te gjith gjasat, shekulli 21, edhe pse ne fillimet e tij, ka tashmë arsye pse te mburret, mbi te gjitha me dokumentarin 8 orësh “Tie Xi Qu: West of the Tracks” (aka :”A l’Ouest des rails”) te regjizorit kinez Wang Bing : historia 8 oreshe agonisë se Kombinatit me te madh Metalurgjik ne bote“.

Dhe ashtu sikurse tek “The Ditch” (Hendeku), regjizori vazhdon punen e tij (më shume se titaneske !) per arkivimin e Historise moderne te Kines. Kesaj rradhe, ne qender te dokumentarit te tij (qe ne fakt, eshte më shume fiksion se sa treçereku i filmave qe dalin sot ne kinema!), eshte Fengming, nje grua kineze te te 80-t : pergjate 3 oresh, non-stop, tregon historine e saj te internimeve ne fund te viteve ‘50 dhe pastaj ne fund te viteve ‘60, ne epoken e Mao Ce Dunit.

  Ky majtas eshte pothuaj i vetmi plan filmik (me dy-tre perhashtime te vogla) qe shihet pergjate gjithe kohes sa zgjat filmi. Gjithshka eshte e bazuar tek fjala e Fengming-ut.

Mua me pelqeu; nuk ndjeva te merzitem asnje moment te vetem pergjate 3 oreve. Megjithate, mendoj se fjala e saj nuk arrin te kthehet teresisht ne hipnoze. Te hipnotizoje. Ndofta u ka dash filmuar edhe më shume, edhe më gjate deshmia e saj, pasi vetem nga treçereku i filmit ndjehet se heroina “humbet” teresisht ne rrefimin e saj. Ndofta u ka dash qe regjizori te beje nje perzgjedhje tjeter, dhe jo ate te regjistrimit non-stop, pergjate 3 oresh, brenda nje pasditeje, te deshmise ne fjale. Te krijohet pershtypja se filmi eshte ne funksion te kohes (3 ore), dhe jo koha ne funksion te filmit. Duhet te ishte kjo e dyta, pasi vetem keshtu do te mundesohej qe deshmia ne fjale te fitonte fuqinë e duhur, te kthehej ne hipnozë.

Gjithsesi, pune fort e levdueshme

7.8

trailer :

“Jo te gjithe heronjt jane super” - lajmeron posteri i ketij filmi. Une do shtoja : “jo te gjithe filmat fantastikë jane super”

Siç jam shpjeguar edhe me pare, nese me kane pelqyer filma te tille si “I’m Number Four” ose “The Last Airbender” apo “Cloverfield“, ka qene pikerisht fakti se keto filma e kane ruajtur nivelin e reales, gjithe duke qene filma fantastike. Dhe realja ne kete rast, nuk ka te beje aq shume me realizmin apo vertetesine e ngjarjes, fabules, me dukjen e saj “si e vertete”, sesa me menyren se si transmetohet kjo ngjarje, sado fantastike qe te jete.

Tek “Chronicle”, procedura qe zgjedh regjizori eshte ajo e Blair Witch-it, pra ajo e vetë-filmimit te ngjarjes (3 gjimnaziste, qe filmojne gjithe diten veten, nje dite prej ditesh, pasi bien ne kontakt me nje lende misterioze, kthehen ne te superfuqishem !). Vete-filmimi i ngjarjes i ka mjaftuar regjizorit per ta bere filmin e tij qe te duket bindes, ‘realist’ (me demek, te duket si i vertete). Ne fakt, pikerisht ketu eshte ndryshimi midis “Chronicle” dhe dy-tre filmave qe permenda me lart, sidomos ndryshimi midis tij dhe “Cloverfield“, film po ashtu fantastik dhe i bazuar po ashtu ne vet-filmim dokumentaresk : nese “Cloverfield” propozonte nje misazkene te pasur (duke e bere filmin te mirë); nderkohe qe  “Chronicle” mjaftohet me kete ’shpikje’ alla Blair Witch dhe… kaq.

4.5

trailer :