STALKER

“Southland Tales“, i realizuar ne fakt ne 2006-n, nuk ka dale neper ekranet e kinemave as ne USA, as ne Europe, per fajin e distributorëve. keshtu qe mund te shihet vetem ne DVD, dale para nje jave ne treg.

2 ore e 20 minuta film (versioni i prezantuar ne Kanë, ne 2006 ne konkurim zyrtar zgjaste 2h40 min) : objekt i çuditshem (kurioz dhe eksitues) kinematografik qe nuk te lë indiferent. Perzihen te gjitha, politika, farsa politike, religjioni, fundi i botes, fantastiko-shkencorja, permes nje mizaskene qe çuditerisht te kujton Lynch-in (”Southland tales” te jep pershtypjen e nje Sci-fi te “Inland Empire“), gjithe duke perdorur, pa i bere syri tërr aktorë te tipit “Z movies” si Sarah Michelle Gellar, The Rock, Seann William Scott, Justin Timberlake….

Thuhet se filmi eshte realizuar me 17 miljon $, qe nuk eshte gje hiç per industrine e kinemase amerikane, gje qe ndjehet edhe ne film, film varfanjak, por qe falë talentit te Richard Kelly (ndokush e ka pare filmin e tij te pare dhe te vetem, “Donnie Darko” ??) konfirmon se edhe filmat qe ne aparence duan shume parà, mund te behen me pak $.

“Southland Tales” duhet riparë, pasi jo te gjitha kuptohen qe ne vizionim te pare. Ka shume gjera ne film, shume shume shume (zbulimi i sekreteve por dhe te djajve te Amerikes…). Filmi merr persiper 10001 gjera (security, alternative energy, star-celebrity…), por qe çuditerisht, nuk te japin pershypjen e nje filmi megaloman. Perkundrazi, te le shijen e nje filmi-puzzle punk, burlesk e melankolik, e ne te njejten kohe te brishtë.
Duhet ripare e duhet rifolur (ndofta…)

Dy metrazhe te shkurter, ne kuader te nje cikli metrazhesh te shkurter te titulluar “Visions of Europe” :

I pari : Prológus (Prolog), nga Béla Tarr :

//
YouTube - Bela Tarr

(5 minuta)

Hungarezi Bela Tarr eshte shprehur diku qe eshte krenar per kete film te shkurter tijin. Dhe ka pse.
Me beri pershtypje fakti qe gjithe keta njerez qe sfilojne, perfundojne ne te djathte te ekranit, sikur humbin… Humbja e tyre, fundi i tyre, si prolog per Europen…
Muzika eshte e njejte me ate tek “Satantango”.

I dyti, “Children Lose Nothing” nga lituanezi Sharunas Bartas (ato pak filma qe kam pare nga ai, i kam adhuruar!) :

//
YouTube - Sharunas Bartas- Children Lose Nothing (Visions of Europe), 2004

(5 minuta).

Edhe Bartas, sikunder dhe hungarezi Tarr, pa e trajtuar fare Europen si subjekt, flet per Europen : ne 5 minuta, nje bote e tere lind (3 femije rreth nje lumi, nje hunde qe rrjedh gjak, nje puthje, nje anije prej letre…), nje bote qe lind, por qe ne çast na iken, na shpeton nga duart, por qe ekziston e dot e ekzistoje pergjithmone. Më duket se kjo eshte dhe forca e filmave te Sharunas Bartas-it, te ktheje ne te perjetshme gjerat e brishta : nje dritë, nje peisazh, nje kohë (nje çast), nje (disa) trup(a).

Dy filma te shkurter, qe s’kane piken e nevojes te ngarkojne me shenja suplementare europianitetin e filmave te tyre. Dhe ne fakt, eshte e pamundur te mos flasesh per Europen, nese xhiron ne Europe.
Po mendoja: nje gje e tille as qe do t’i vinte ne mend regjizoreve amerikane, pra te vendosnin te flisnin per Ameriken. Me sa duket, nuk eshte pune “vendimi”, eshte fakt.